Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

16 december 2017 | 28 Kislev 5778

De rabbijn legt uit

De rabbijn legt uit

In de Amida (het gebed dat wij stil, staande zeggen), danken wij God voor de wonderen die Hij voor ons doet. In de “gewone” tekst die ook deel uitmaakt van het dagelijks gebed, danken wij God “voor Uw wonderen die iedere dag met ons zijn” (“we-al nisecha she-bekol jom imanoe”) en voor “al Uw wonderdaden en Uw weldaden van ieder moment, avond en ochtend en middag” (we-al nifla’otecha we-tovotecha she-bekol et, erev wa-boker we-tsohorajim”). Op Chanoeka voegen we een extra tekst in deze beracha toe. Deze tekst gaat speciaal over de gebeurtenissen en wonderen van Chanoeka. (zie onze siddoer, bij voorbeeld op blz. 290)

Bij Levy Jitschak van Berdichev vond ik een mooi commentaar op deze tekst. Hij legt eerst iets uit over de twee regels van de “gewone” tekst. Omdat er twee regels zijn die ieder op een andere manier over wonderen spreken, moet er ook een onderscheid zijn in die wonderen zelf. Volgens Levy Jitschakis er onderscheid tussen wonderen waar wij, als mensen de aanzet voor geven. Dat zijn de wonderen “die iedere dag met ons zijn”, waarbij de nadruk ligt op de laatste woorden, “met ons”. De wonderen gebeuren, als het ware, samen met hetgeen wij doen. De wonderen van ieder moment van de dag die in het tweede zinnetje genoemd worden, zijn voor Levy Jitschak Gods werk alleen. Het zijn de wonderen die de wereld in stand houden.

Levy Jitschak gebruikt hier de terminologie van de Kabbala. Voor de Kabbalist zijn er, zeg maar, energiestromen in beide richtingen. De energiestromen van boven komen soms uit zichzelf, soms moeten ze worden opgewekt door een stroom van beneden naar boven. Dat is de rol van de mens in de Kabbala.

Voor Chanoeka geldt dat de wonderen alleen konden gebeuren doordat mensen het initiatief namen om in opstand te komen tegen onderdrukking. Het wonder van Chanoeka is niet dat een kruikje olie acht dagen brandde, het echte wonder is dat de Makkabeeën, menende dat het toch maar tijdelijk zou zijn, de moeite namen de menora in de Tempel überhaupt aan te steken.

Soms gebeuren dingen, goede en minder goede, zomaar, zonder dat wij als mensen daar veel greep op hebben. Het zijn de wonderen van iedere dag. Maar de echt speciale dingen zijn misschien wel de wonderen die ierdere dag bij ons zijn, waar wij zelf, iedere dag opnieuw, het initiatief voor moeten nemen. Want als we niet zelf uit onze stoel komen, kunnen we ze niet laten gebeuren. Daarom steken wij op de eerste dag Chanoeka één kaars aan en iedere dag één meer.

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Elke dag ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: koninklijke onderscheiding Bram & Yvonne Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Oneg Sjabbat 2017 Lees meer >>

december

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31