Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

01 oktober 2022 | 6 Tishri 5783

Behar-Bechoekotaj

Behar-Bechoekotaj

Als je het goede doet, gaat het dan vanzelf goed met je? In sommige kringen hoort dat bij de basis van het geloof. Er zijn geloofsgroepen die er van uitgaan dat, als je doet wat God zegt, je altijd gezond zal blijven. En omgekeerd, dat een ziekte een straf is van God. Wie rijk is, is blijkbaar goed in de ogen van God. Wie het slecht heeft, blijkbaar niet. In sommige religieuze kringen in Nederland leeft daarom ook het idee dat je kinderen maar niet moet vaccineren. Want daarmee werk je God tegen. Maar wacht eens, die was toch almachtig? Wat maakt de vaccinatie dan uit? Is Hij dat dan toch niet helemaal?

De Tora is wat subtieler dan dit. Ik kan mij geen tekst herinneren waarin expliciet een relatie wordt gelegd tussen wat je doet en wat je overkomt In verschillende van de verhalen wordt die relatie echter wel gelegd (Mirjam, de zus van Mosjee en de zonen van Juda om maar een aantal te noemen).

Wat je echter wel expliciet tegenkomt, is de relatie tussen het goede doen en het collectieve lot. Zoals in het Sjema en in het tweede deel van de sidra van deze week, Bechoekotaj. In deze sidra wordt eerst geschetst wat er gebeurt als je doet wat God zegt. Daarna in uitgebreidere bewoordingen, het tegendeel. Maar wat er gebeurt, is niet iets individueels. Als je doet wat God zegt, zal het land opbrengst geven, er geen vijand binnenvallen, geen besmettelijke ziekten zijn en zullen er geen roofdieren zijn. Er is rust en vertrouwen. Opstandigheid, niet doen wat God zegt, leidt tot droogte en hongersnood “Ik zal uw hemel als ijzer maken en uw aarde als brons” (Wajikra [Leviticus] 26:19). En uiteindelijk zal dit leiden tot het verloren gaan van het land.

Maar wat is dan het goede om te doen?

Er zijn allerlei manieren om de mitswot, de geboden, in te delen. In het Jodendom is een van de manieren om in te delen, onderscheid  maken tussen geboden “tussen mens en God” (ben adam le-Makom) en geboden tussen “mens en medemens” (ben adam we-chawero). Je kunt natuurlijk niet echt zeggen wat belangrijker is, maar in de praktijk zie je dat in sommige kringen meer aandacht wordt gegeven aan de rituele- en voedselwetten die voornamelijk tot de eerste groep behoren. In de traditie van het Liberale jodendom zeggen we dat de nadruk hoort te liggen op de tweede groep mitswot. De mitswot die bepalen hoe je omgaat met je medemens.

Kun je zeggen dat het beter gaat met landen of gebieden waarin, in algemene termen, men probeert het goede te doen in de ogen van God?

Neem nou onze Corona-crisis. Het is overal, maar sommige landen worden harder getroffen dan andere. Landen waar het virus later terecht kwam of waar de bevolkingsdichtheid kleiner is, lijken minder problemen te hebben. Daar waar mensen dicht opeengepakt leven, heeft men het zwaarder. Hoewel Nederland vrij zwaar getroffen is, hebben we hier de middelen (financieel en bestuurlijk) om snel te schakelen.

Er is voor mij in religieuze zin geen lijn te herkennen in de mate waarin landen getroffen worden. En omdat lijden niet goed te meten valt, kun je niet zeggen dat er op de ene plaats meer ellende is dan op een andere. De crisis waarin wij beland zijn, is ook niet echt te vangen in sterftecijfers en aantallen opnamen. Wie de zekerheid van het bestaan ziet worden aangetast, omdat zijn of haar inkomen verdwijnt, lijdt ook.

Maar tegelijkertijd zien we wel een verband. Juist in tijden van crisis doet het er echt toe wat je beslist en doet. Pas achteraf zullen we weten wat de goede beslissingen waren en wat slecht uitwerkte. Maar daar waar het individu en het leiderschap niet (alleen) zichzelf, maar ook de ander centraal stelt, is er in ieder geval meer kans dat het goede wordt nagestreefd en, met wat geluk, het lijden iets wordt verlicht. En of je Gods hand daarin wilt zien, is een keuze die ik bij jullie laat. 

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

oktober

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31