Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

27 november 2022 | 3 Kislev 5783

Beresjit

Beresjit

De Tora begint met “In het begin van de schepping door God van de hemel en de aarde…” en spreekt zich niet verder uit over wat daarvoor was. In de loop van de middeleeuwen zijn we gewend geraakt de eerste woorden te vertalen als: “In het begin schiep God de hemel en de aarde…”. Mensen hadden nou eenmaal besloten dat de aarde vanuit het niets geschapen moest zijn en dat er dus niets aan de schepping vooraf ging. Maar in de midrasj-literatuur, ontstaan in het eerste millennium, wordt de tekst nog begrepen zoals die is en wordt de vraag gesteld wat er dan eerder geschapen  zou zijn. De Tora bijvoorbeeld. Of de ram die op de berg Moria wordt geofferd en waarvan de ene hoorn tot Shofar diende bij het geven van Tora en de andere aan het einde der tijden te horen zal zijn. Het is een beeld dat de verzoeningsgedachte van de Akeda (het binden van Jitschak door Awraham) verbindt met het geven van de Joodse wet op de berg Sinaï en, uiteindelijk, het lot van de mensheid.

Er zijn ook midrasjim die spreken over eerdere werelden. Eerst schiep God een wereld, zegt de midrasj, die volledig op Din, recht, was gebaseerd. Deze wereld kon niet voortbestaan en kwam tot een einde. Daarna schiep God een wereld die helemaal op barmhartigheid was gebaseerd. Ook die kwam ten einde. Pas toen deze werelden in chaos geëindigd waren, werd onze wereld geschapen. In onze wereld geldt zowel recht als barmhartigheid. Deze wereld, gebaseerd op een compromis is de enige die het tot nu toe heeft gehouden.

De bedenkers van deze midrasj hadden geen toegang tot andere informatie dan wij. Een midrasj als deze is niet bedoeld om letterlijk te nemen. Wat de bedenkers wilden benoemen is dat ze onze wereld ervoeren als paradoxaal. Wij proberen het goede te doen, maar slagen daar niet volledig in. Als wij volledig beoordeeld zouden worden naar wat wij doen, zouden we allemaal op de een of andere manier falen. Zowel in de ogen van God als in die van onze medemensen. Een beetje vergevingsgezindheid, van onszelf en anderen, is nodig om onze wereld te laten voortbestaan. Een wereld waarin alles, goed of fout, geaccepteerd wordt, is dit ook niet. We hebben een ordelijke wereld nodig waarin wordt gestreefd naar kwaliteit. Waar niet alles met een deken van liefde wordt overdekt maar waar wordt bestraft èn vergeven.

Zowel de idee dat er ook wel iets vóór ons geweest kan zijn als de gedachte dat deze wereld wel eens complexer kan zijn dan ons lief is, relativeert ons mens-zijn. Misschien zijn wij als mensen niet uniek in de schepping. En misschien snappen we niet alles. Maar deze paradoxale wereld is de enige die wij hebben. Om er samen goed voor te kunnen zorgen, is niet alleen een principe, maar ook vergevingsgezindheid een vereiste.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30