Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

01 oktober 2022 | 6 Tishri 5783

Bo

Bo

In het kader van Opa Vertelt: er was een tijd dat men in de Liberaal-Joodse wereld een Tallit maar een vreemd ding vond. In de Verenigde Staten waren er gemeenten waar diensten werden gedaan zonder Tallit en waar zelfs een keppeltje optioneel werd gevonden. Zo bont hebben we het in Nederland nooit gemaakt. Toen ik in de zeventiger jaren lid werd van LJG Amsterdam, droegen de meeste mannen een kleine, Portugese, zijden Tallit. De vreselijke opstandigheid van mijn generatie bestond daaruit, dat we in sjoel kwamen met een grote, Asjkenazische Tallit. En ook nog strijd gingen leveren voor de rechten van vrouwen om ook zo’n Tallit te dragen. De ouderen fronsten hun wenkbrauwen.

In de tijd dat men de Tallit maar vreemd vond, een teken van de vreemdheid van het Jodendom, werden ook Tefilin, gebedsriemen, in de ban gedaan. Omdat je Tefilin alleen door de week draagt is zonder Tefilin naar sjoel komen op Sjabbat dus geen statement. Maar bij ochtenddiensten door de week, ook in kringen van Liberale rabbijnen, werden geen Tefilin gedragen. Het heeft even langer geduurd, maar ook daarin komt langzamerhand verandering.

Tsitsit (de ‘franje’ aan de hoeken van de Tallit), Mezoeza en Tefilin horen in hetzelfde rijtje religieuze voorwerpen. Ze worden alle drie benoemd in de Tora als voorwerpen die ons moeten helpen herinneren waar het om gaat. In de teksten van Dewarim [Deuteronomium] gaat het om het herinneren van het verbond en de verplichtingen die daar uit voortkomen, de mitswot. In de sidra van deze week wordt twee keer gesproken over Tefilin.

En je moet je kind op die dag vertellen en zeggen: ‘Het is om hetgeen de Eeuwige mij gedaan heeft toen ik uit Egypte trok’. En het zal je als een teken op je hand en als een aandenken tussen je ogen zijn, opdat de Tora van de Eeuwige in je mond zal blijven, omdat de Eeuwige je met sterke hand uit Egypte heeft gevoerd. (Sjemot [Exodus] 13:9)

En helemaal aan het eind van de sidra:

Daarom zal het je tot een teken op je hand en een sieraad tussen je ogen zijn, dat de Eeuwige ons met sterke hand uit Egypte gevoerd heeft. (Sjemot [Exodus] 13:16)

Anders dan bij de teksten uit Dewarim is in deze sidra in beide gevallen de context de uittocht uit Egypte. Het gaat hier dus niet erover dat je moet herinneren wat je zelf moet doen. Het herinneren gaat hier over de speciale band tussen de Eeuwige, het Joodse volk en jezelf als individu. Om ons te herinneren aan God. En misschien ook wel om God te herinneren aan Zijn/Haar kant van het verbond, datgene dat Hij/Zij zou moeten doen.

De belangrijkste reden om weer terug te grijpen naar de oude gebruiken is voor mij de wetenschap dat emotie vaak volgt op de handeling, niet andersom. Als je naar een feestje gaat, voel je je vrolijker. Op het strand of in het bos ontspan je. Je gaat niet wandelen, fietsen, zeilen, als je ontspannen bent, maar om je te ontspannen. Tallit en Tefilin doe je niet als je je verbonden voelt met iets dat groter is dan jezelf, maar om je te verbinden. Misschien ben je niet zo religieus, misschien doe je het dan alleen maar om je met de diepere lagen van je eigen gevoelens te verbinden, ook goed. Tradities, religieuze gebruiken, helpen je op die weg.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

oktober

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31