Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

26 september 2021 | 20 Tishri 5782

Chajee Sara

Chajee Sara

In de sidra Chajee Sara vinden we onder meer het verhaal over het huwelijk van Jitschak en Rivka. Als je het verhaal niet kent, is dit een goed moment om het te lezen. Het begint bij Beresjit [Genesis] 24:1.

Aan het begin van het verhaal wordt ons de situatie geschetst. Abraham is oud en “De Eeuwige zegende Awraham “ba-kol”: “met alles”.

Nu zou je zeggen dat iemand die met alles gezegend is, geen wensen of zorgen meer heeft. Maar blijkbaar is dat niet helemaal het geval. In het verhaal komen we Awraham tegen, net nadat zijn vrouw is overleden, als een piekeraar die zich zorgen maakt over zijn zoon en misschien wel over de vreemde belofte die God hem gedaan heeft. Jitschak is nog niet getrouwd. In het verhaal wordt ons niet uitgelegd hoe het precies in elkaar zit maar het lijkt erop dat Awraham er geen vertrouwen in heeft dat zijn zoon dat zelf kan regelen. Awraham geeft zijn knecht opdracht om een vrouw te zoeken voor Jitschak en laat hem beloven dat het geen vrouw uit Kanaän zal zijn. Hij stuurt zijn knecht naar zijn familie in het land van herkomst. Hoe kan Awrahams nageslacht uitgroeien tot een groot volk als de eerste opvolger al niet weet hoe hij een partner moet vinden? Awraham heeft zijn hele leven heen-en-weer gereisd. In zijn ouderdom lukt het niet meer zo goed. Zelf een vrouw voor Jitschak zoeken, gaat niet meer. Of durft hij zijn familie die hij nooit een kaartje heeft gestuurd niet onder ogen te komen?

Je kunt je dus afvragen wat “met alles gezegend zijn” hier betekent. Betekent “ba-kol” dan alleen dat Awraham er in materiële zin goed voorstaat? Dat lijkt toch wel een beetje beperkte interpretatie. Omdat Tora verder geen invulling geeft, vullen onze commentatoren het aan. In Middrasj Rabba bijvoorbeeld, hebben Rabbi Joedan en Rabbi Nechemja verschillende meningen. Rabbi Joedan zegt dat het betekent dat God Awraham niet alleen een zoon, maar ook een dochter heeft gegeven, dat is pas werkelijke zegen. Verderop in het verhaal hertrouwt Awraham, maar op dit punt in Tora weten we daar nog niet van. Rabbi Nechemja zegt juist dat de zegen is dat hij geen dochter heeft. Dochters geven toch alleen maar extra zorgen...

De mening in de midrasj die daarop volgt, geeft een meer psychologische invulling en spreekt mij meer aan. Rabbi Levi zegt dat de zegen drie aspecten heeft. Awraham was zijn “jetser ha-ra” de baas, hij heeft meegemaakt dat Jisjma’el tot inkeer kwam en, als laatste, hij kende geen voedselgebrek. Rabbi Levi lijkt te zeggen dat een gezegend leven niet betekent dat je niets kwaads is overkomen. De “jetser ha-ra” is de kwade aandrift, datgene in ons dat ons aanzet om grenzen, ook verkeerde, over te gaan. Ook Awraham kende deze aandrift maar was in staat deze te kanaliseren. Het is niet zo dat Awraham geen ellende heeft meegemaakt. Jisjma’el is in het verhaal van Tora de zoon die niet wilde deugen. Het kan een grote vreugde zijn als er in de relatie een wending ten goede is. En tot slot is er dan de materiële kant van het bestaan.

Een gezegend leven is niet een leven van alleen maar hoogtepunten, zonder zorgen. Misschien wil Rabbi Levi wel zeggen dat het tegendeel eerder waar is. Een gezegend leven is een volledig leven.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30