Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

01 oktober 2022 | 6 Tishri 5783

Chanoeka

Chanoeka

Volgens Sjammai moet je op de eerste dag van Chanoeka acht lichten aansteken en dan iedere dag ééntje minder. Volgens Hillel moet het andersom, op de eerste dag één en dan steeds één meer.

Eigenlijk weten wij niet zo heel veel over wie Sjammai en Hillel waren. In onze tradities worden de namen en uitspraken van veel van onze leraren bewaard, maar er zijn niet veel mensen waarvan de levensgeschiedenis wordt weergegeven. Onze traditie laat ons Jodendom zien als één geheel, waarbij vooral de inhoud en ook de discussies belangrijk zijn, maar niet de individuele sprekers.

Uit wat de tradities ons vertellen, weten wij dat Sjammai en Hillel leefden in de tijd rond het begin van de gewone jaartelling. Hillel is geboren in Babylonië en is naar Jeruzalem gegaan omdat hij wilde leren. Om aan geld te komen, werkte hij als houthakker, in die tijd een beroep aan de onderkant van de sociale ladder. Omdat hij geen geld had om te betalen om toegelaten te worden tot de discussies in het leerhuis, vertelt het verhaal, klom hij op een zeker moment, tijdens de winter, op het dak van het leerhuis. Door een opening in het dak luisterde hij mee met de overige leerlingen. Toen het de volgende ochtend licht begon te worden, merkten de rabbijnen die aan het studeren waren dat het donkerder bleef dan gewoonlijk. Ze keken op en zagen Hillel, koud, bedekt met sneeuw, wiens lichaam de opening blokkeerde. Ze namen hem mee naar beneden. Hoewel het Sjabbat was, maakten ze een vuur aan om hem te laten warmen. Sindsdien was toegang tot de discussies gratis.

Een van de bekendste uitspraken van Hillel vind je in de Misjna, in het hoofdstuk Avot (1:14):

Als ik niet voor mijzelf ben, wie is er dan voor mij? Maar als ik alleen voor mij zelf ben, wat ben ik dan? En indien niet nu, wanneer dan?

Deze uitspraak die zo’n tweeduizend jaar oud is, is nog zo modern als de dag van vandaag. Je kunt het lezen als het grondprogramma van het progressieve jodendom. Hillel benadrukt de balans die je moet vinden tussen zorgen voor jezelf en je eigen ontwikkeling aan de ene kant, en de verantwoordelijkheid voor de ander en de schepping aan de andere kant. Het laatste deel van de uitspraak benadrukt de urgentie die ook wij ervaren in onze wereld.

Net zo als bij de chanoekia volgt de halacha (het systeem van Joodse leefregels) de mening van het huis van Hillel. In het Jodendom zoals wij dat kennen, zijn wij allemaal hillelisten. Laten wij zorgen dat de hoeveelheid licht in de wereld van dag tot dag toeneemt. Voor onszelf en de ander. We beginnen vandaag.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

oktober

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31