Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

11 december 2019 | 13 Kislev 5780

Choekat

Choekat

Onze filosofen maakten onderscheid tussen mitswot (opdrachten van God) die op de een of andere manier rationeel zijn en die wij mensen ook wel hadden kunnen bedenken als ze niet in de Tora stonden, zoals het verbod om te doden, en mitswot die niet verbonden zijn met onze ratio of met ethiek, mitswot die geen duidelijk doel dienen. In die categorie is de Rode Koe het voorbeeld dat zich het meest opdringt.

De Tora kent een ingewikkeld systeem van rein- en onreinheid. Er zijn allerlei situaties waardoor een persoon onrein kan worden, maar de belangrijkste en ingewikkeldste vorm van onreinheid is wanneer je in contact bent geweest met het lichaam van een overleden persoon. De enige manier om dan weer rein te worden is door besprenkeld te worden met water waar een klein beetje as in zit van een jonge, helemaal rode koe die geofferd is en volledig verbrand. Het ritueel voor het maken van de as en het sprenkelen wordt uitvoerig in de sidra beschreven en, ja, het is een onbegrijpelijk ritueel.

Mensen gingen vroeger niet steeds naar Jerusalem om zich te laten besprenkelen. Het besprenkelen was, zeker aan het eind van de Tweede Tempelperiode, verbonden met het Tempelritueel. Wie met Pesach op pelgrimstocht naar Jerusalem ging, liet dit doen. De herinnering daaraan is de speciale Sjabbat die Sjabbat Para heet (De Sjabbat van de koe), de Sjabbat na Poerim in de aanloop naar Pesach. De meeste mensen golden toen, net als wij nu, doorlopend als onrein.

Het ritueel van de Rode Koe doen wij niet meer. Zoals bij alle andere offer-rituelen rest ons slechts de herinnering. Voor mij is dat goed. Ik kan mij moeilijk een jodendom voorstellen waarbij nog dagelijks dieren worden geslacht en verbrand “als een aangename geur voor de Eeuwige”. De val van de Tempel was ongetwijfeld een grote tragedie, het resultaat is echter dat Jodendom zich heeft kunnen vernieuwen tot wat het nu is.

Er is Sjabbat Para en op Jom Kippoer lezen wij in het Moesaf over het zondeoffer. In een orthodoxe dienst wordt, in de inleiding van de dienst, uitvoerig stilgestaan bij het dagelijks offer. Hoewel ook veel van de referenties aan de Tempel uit onze sidoer verdwenen zijn, zijn er, voor wie daar oog voor heeft, nog genoeg over. God en wij zijn oude vrienden. Vrienden kunnen samen zitten praten over wat ze eerder hebben meegemaakt: “weet je nog, toen we vroeger samen…”.

We helpen God, als het ware, herinneren aan de gebruiken die wij vroeger deden, om op die manier de relatie in stand te houden. God en wij, oude vrienden.

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Vechten met God/jezelf... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>

december

  • <  
  •   >
z m d w d v z
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31