Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

27 september 2021 | 21 Tishri 5782

Jitro

Jitro

De sidra van deze week draagt de naam van Jitro, de schoonvader van Mosjé. De sidra begint met de komst van de schoonvader die zijn dochter en kleinkinderen naar Mosjé brengt. Het tweede deel is het verhaal van het geven van de Tien Woorden (de Tien Geboden).

Jitro is in de verhalen van Tora geen Israëliet. Hij is een Midjanitische priester. Mosjé ontvangt hem echter met open armen, vertelt hem eerst wat er allemaal is gebeurd in Egypte waarna ze samen offers brengen en God danken. “Nu weet ik dat de Eeuwige groter is dan alle goden, want in de zaak waarin zij overmoedig handelden, stond Hij boven hen” zegt Jitro (Sjemot [Exodus] 18:11), daarmee God naadloos inpassend in zijn eigen godenbeeld.

Toch is het deze afgodendienaar Jitro die, in ieder geval in deze versie van het verhaal, de basis geeft aan het bestuur van het volk in de woestijn. Wanneer hij ziet dat Mosjé overspoeld wordt door vragen van mensen die willen dat hij uitleg geeft over halacha en recht spreekt, is het Jitro die voorstelt om een systeem van gedelegeerd leiderschap in te stellen. Anderen behandelen eenvoudige zaken, Mosjé is intermediair tussen het volk en God, het gerechtshof in laatste aanleg. Als anderen er niet uitkomen, kan Mosjé de casus voorleggen aan de Eeuwige en het oordeel doorgeven.

De keuze om deze bestuurlijke vernieuwing in de aanloop naar Gods openbaring op de berg Sinaï, het ontvangen van de Goddelijke wet (Matan Tora), in de mond van een niet-Joodse man te leggen is bijzonder. Het laat, in ieder geval voor mij, zien hoe Tora vindt dat wij kunnen of moeten leren van rechtvaardige mensen in onze omgeving, Joods of niet Joods.

Ik vond een opmerkelijk commentaar in “Kedoesjat Levi”, de bundel van commentaren van Levi Jitschak van Berdichev. Tora schrijft “Toen de schoonvader van Mosjé zag wat hij allemaal voor het volk deed, zei hij: Wat betekent dit wat je voor het volk doet? Waarom houd je alléén zitting, terwijl heel het volk van de morgen tot de avond tegenover je staat? Toen zei Mosjé tegen zijn schoonvader: Omdat het volk naar mij toe komt om God te raadplegen.” (Sjemot 18:14-15). Levi Jitschak merkt op dat Jitro begint met één vraag en eindigt met een andere. Hij begint met een eenvoudige vraag en gaat, als het ware, met zijn vragen van trede naar trede.

Levi Jitschak leefde in de tijd dat het Chassidisme tot ontwikkeling kwam. Het was een periode van conflicten in het Jodendom tussen de aanhangers van het Chassidisme en de tegenstanders, de “misnagdim”. Wanneer Levi Jitschak schrijft dat veel Tsadikim (letterlijk “rechtvaardigen”, hier bedoeld als de spirituele leiders van het volk) zich maar op één manier weten te richten tot gewone mensen en hen daarmee alleen verwarren, bedoelt hij waarschijnlijk de andere leiders in zijn eigen tijd. Een echte tsadiek, zegt Levi Jitschak, is iemand die weet dat je daar moet beginnen waar de toehoorder is. Een goede tsadiek weet hem dan, met behulp van de woorden die hij spreekt, te verheffen. Misschien is er sinds de 18e eeuw niet heel veel veranderd.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30