Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

06 december 2019 | 8 Kislev 5780

Korach

Korach

Korach is de booswicht uit de sidra van deze week. Hij verzet zich tegen het leiderschap van Mosjé en Aharon en wordt daarvoor zwaar gestraft wanneer hij, samen met zijn gezin, door de aarde wordt verzwolgen. Ze gaan allemaal rechtstreeks naar Sje’ol, de onderwereld. Tweehonderdvijftig volgelingen gaan gewoon dood. Dat is blijkbaar verkieselijk. Niet leuk.

Wat doet Korach nou echt fout? De kracht van Tenach, de Hebreeuwse Bijbel, is dat het prachtig is geschreven. Grote delen van de tekst, zelfs de delen waar wij ons niet meer goed mee kunnen verbinden, zijn boeiend om te lezen. Om ons duidelijk te maken wat de bedoeling is, schuwt Tenach de pen niet. Alle retorische zeilen worden bijgezet om de boodschap kracht te geven. Maar blijkbaar zijn de schrijvers van Tora zich bewust van het gevaar dat hier in schuilt. Het verhaal van Korach leest als een vorm van zelfkritiek. De grote fout van Korach lijkt wel zijn cynische, demagogische gebruik van retorica.

Korach wordt neergezet als een volksmenner. Hij verzamelt tweehonderdvijftig mensen achter zich en gaat met zijn boodschap naar Mosjé en Aharon. “Jullie trekt te veel naar je toe, want heel de gemeenschap, allen zijn zij heilig, en de Eeuwige is in hun midden. Waarom verheft u zich dan boven de gemeente van de Eeuwige? (Bemidbar [Numeri] 16:3)”.

Tenach verwijst vaak naar zichzelf, er is intertekstualiteit tussen de verschillende boeken van de Bijbel. Het bijzondere van dit argument is dat het is ontleend aan Tora zelf. In Wajikra (Levitcus) 19:1 staat: “De Eeuwige sprak tot Mozes: Spreek tot heel de gemeenschap van de Israëlieten, en zeg tegen hen: Heilig moet u zijn, want Ik, de Eeuwige, uw God, ben heilig”. Er is geen overtreffende trap van heiligheid. Korach’s argument is iets als: “wanneer iedereen heilig is, hoe kunnen Mosjé en Aharon dan leiderschap claimen?”. Wat er echt lijkt te spelen is echter iets anders. Korach is niet uit op gelijkwaardigheid maar wil zelf de macht grijpen. Zeg maar: geen democratie maar usurpatie. En zo wordt Korach de eerste gebruiker van "Newspeak".

De kracht van retorica is van alle tijden maar heeft door massacommunicatiemiddelen (bijvoorbeeld de radio in de periode tussen de wereldoorlogen) en door sociale media in recente tijden een nieuwe dimensie gekregen. De Tora leert ons niet alleen te luisteren naar wat er gezegd wordt, maar ook om jezelf af te vragen waarom het gezegd wordt. En dat is een belangrijke les. 

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Plaats... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>

december

  • <  
  •   >
z m d w d v z
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31