Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2019 | 18 Sivan 5779

Korach

https://tuyetdinhsinhvat.deviantart.com

Korach

Korach verwijt Mosjé dat deze zich een rol aanmatigt die hem niet toekomt. Jij trekt te veel naar je toe, want heel de gemeenschap, allen zijn zij heilig, en de Eeuwige is in hun midden. Waarom verhef jij je dan boven de gemeente van de Eeuwige? (Bemidbar [Numeri] 16:3) Mosjé dient hem en zijn volgelingen van repliek en zegt hem aan dat hij gestraft zal worden voor zijn opstandige gedrag:

Als dezen zullen sterven zoals elk mens sterft, en hun vergolden zal worden zoals elk mens vergolden wordt, dan heeft de Eeuwige mij niet gezonden. Maar als de Eeuwige iets nieuws zal scheppen, zodat de aardbodem zijn mond zal opensperren, en hen en alles wat van hen is, zal verzwelgen en zij levend naar het graf zullen afdalen, dan zullen jullie weten dat deze mannen de Eeuwige verworpen hebben. (Bemidbar 16:29-30)

De straf is uiteindelijk zoals aangekondigd. De aarde splijt en Korach, zijn familie en bezittingen gaan rechtstreeks naar de onderwereld.

Opstandigheid komt wel vaker voor in Tora en niemand is perfect. Korach heeft een punt, achter Korachs woorden gaat de oproep van Wajikra schuil waarin ons allemaal geboden wordt om heilig te zijn omdat God heilig is. Waarom moet Korach zo speciaal gestraft worden voor wat opstandigheid en een verkeerde interpretatie? En hoezo: “iets nieuws scheppen” (Berija jiwra, eigenlijk meer iets van “Hij zal zeker scheppen)”? De woorden die gewoonlijk op deze manier worden vertaald zijn uitzonderlijk in Tora en een rechtstreekse verwijzing naar het scheppingsverhaal. Waar komt dat scheppen in deze context vandaan?

Ik ontleen mijn commentaar aan “Netivot Sjalom”, het commentaar op Tora van Sholom Noach Berezovsky.

In het Jodendom, zowel het orthodoxe als het liberale, spreken we over Gods voortgaande scheppingsdaad. De schepping van de wereld is niet een eenmalige ingreep van de Eeuwige in de natuur, maar iets dat zich voortdurend herhaalt. In de Kabbala bestaat de relatie tussen God en mens niet zozeer uit een soort dagelijkse bemoeienis, maar meer uit een voortgaande, wederzijdse stroom die de wereld in stand houdt. In Hebreeuwse teksten wordt gewoonlijk het woord Sjèfa gebruikt, in vertalingen kom je vaak het knullige “energiestromen” tegen. Dat woord is een anachronisme en levert alleen verwarring op. Denk niet aan WiFi maar liever aan de manier waarop regen zorgt voor de vruchtbaarheid van de grond. In de Kabbala gaat de Sjèfa twee kanten op, gebaseerd op de wil van God om de wereld in stand te houden en de wil van de mens om het goede te doen.

Om de stroom van schepping in stand te houden, is zowel de wil om te geven nodig, als de wil om te ontvangen. De hele schepping, leert de Kabbala ons, is gebaseerd op de wil om te geven en te ontvangen, op alle niveaus.

Berezovsky maakt onderscheid tussen daden van voortgaande schepping die het bestaande in stand houden, maar niet werkelijk iets nieuws brengen en werkelijk nieuwe dingen. Iedere dag gaat de zon op en ook weer onder. Planten groeien, sterven af en bloeien weer op. Je moet iedere dag eten. Het brood dat ’s ochtends op mijn bord ligt is nieuw, maar niet anders dan de dag ervoor. Maar er is ook voortgaande schepping waarbij daadwerkelijk iets nieuws wordt gecreëerd, iets dat niet eerder werd gezien.

De reden, zegt Berezovsky, dat hier in Tora gesproken wordt over een nieuwe scheppingsdaad is juist dat Korach zich wil onttrekken aan de wederzijdsheid van het proces. Hij wil niets nieuws doen maar gewoon het baantje van Mosjé. Hij wil geen bijdrage leveren, niet geven, alleen ontvangen. Door zijn opstelling stokt de stroom en is de voortgaande, vernieuwende, schepping niet mogelijk. Korach moet weg, niet omdat hij Mosjé iets verwijt, maar omdat hij de hele wereld in gevaar brengt door zijn eenzijdige, in wezen conservatieve, opstelling. Kabbala leert ons om te zoeken naar vernieuwing, vitalisatie van de wereld waarin wij leven. De basis daarvan is ons vermogen om zowel te kunnen ontvangen als te kunnen geven.

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Eldad en Medad profeteren in het kamp ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5779 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30