Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

20 augustus 2019 | 19 Av 5779

Noach

Noach

Vegetariërs opgelet, dit is jullie sidra! In deze sidra krijgt de familie Noach toestemming om vlees te eten, tegelijkertijd wordt duidelijk dat dit niet de ideale, paradijselijke situatie is.

Wat is dan wel de ideale situatie? Het wereldbeeld van het scheppingsverhaal komt niet meer overeen met de indeling van de soorten die wij tegenwoordig gebruiken. Er zijn dieren van het land, van de lucht en het water en “wat over de aarde kruipt”. De planten worden verdeeld in bomen met of zonder eetbare vruchten en planten die al dan niet zaaddragend zijn. Nadat in het scheppingsverhaal de Mens (Adam) geschapen is, staat er:

“En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen! En God zei: Zie Ik geef u al het zaaddragende gewas dat op heel de aarde is, en alle bomen waaraan zaaddragende boomvruchten zijn; dat zal u tot voedsel dienen. Maar aan al de dieren van de aarde, aan alle vogels in de lucht en aan al wat over de aarde kruipt, waarin leven is, heb Ik al het groene gewas tot voedsel gegeven.” Beresjit [Genesis] 1:28-30).

In deze beschrijving van de wereld voeden zowel de dieren als de mens zich met gewassen. De dieren met niet-zaaddragende planten, de mens mag vruchten en zaaddragende planten eten. Vissen komen in deze opsomming niet voor, die kun je moeilijk ook gras laten eten, maar ik neem aan dat de schrijver de dieren van het water niet uitzonderde van het vegetariërschap.

Zoals jullie weten, begint het verhaal over de ark van Noach met de constatering dat de hele schepping gecorrumpeerd is. Als er in Beresjit 6:12 staat “Toen zag God de aarde, en zie, zij was verdorven; want alle vlees had een verdorven levenswandel op de aarde”, merkt Rasji op dat dit niet alleen over mensen gaat, maar ook over dieren. De hele wereld is door mensen en dieren tot één grote bende gemaakt. De vloed moet een einde maken aan het geweld en de ellende die de schepselen elkaar aandoen. Of God slaagt in dit voornemen is een goede vraag. Aan het eind van de vloed besluit God echter zoiets niet opnieuw te doen en sluit een nieuw verbond, nu met Noach die de nieuwe “Eerste mens” wordt. In Beresjit 9:1-3 staat:

“Toen zegende God Noach en zijn kinderen en Hij zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk en vervul de aarde! Vrees en schrik voor u zal er zijn bij alle dieren van de aarde en bij alle vogels in de lucht, bij alles wat over de aardbodem kruipt en bij alle vissen in de zee; zij zijn in uw hand gegeven. Alles wat zich beweegt, waarin leven is, zal u tot voedsel dienen; Ik heb het u allemaal gegeven, evenals het groene gewas. Maar vlees met zijn leven, zijn bloed, mag u niet eten.”

Na de vloed is de wereld weer verzoend met God. Het verbond gaat door, maar de situatie is niet zo als deze was. De wereld waarin wij leven kan het paradijselijke ideaal blijkbaar niet dragen en de regels worden versoepeld. Zowel mensen als dieren eten nu elkaar. Er wordt echter direct een nieuwe regel gesteld: het bloed in het vlees mag niet worden gegeten. Je kunt de latere regels van Kasjroet heel goed in het verlengde van deze regels zien.

Vlees eten is dus toegestaan volgens Tenach, maar het is niet werkelijk de ideale situatie. Jodendom gaat ervan uit dat er in de toekomst een tijd komt waarin de wereld, op de een of andere manier, dichter bij het scheppingsideaal komt. Jesjajahoe [Jesaja] 11:6-7 beschrijft de messiaanse wereld op deze manier:

“Een wolf zal bij een lam verblijven, een luipaard bij een geitenbok neerliggen, een kalf, een jonge leeuw en gemest vee zullen bij elkaar zijn, een kleine jongen zal ze drijven. Koe en berin zullen samen weiden, hun jongen zullen bij elkaar neerliggen. Een leeuw zal stro eten als het rund.”

Is dit een oproep om vegetariër te worden? Niet echt. De wereld is nou eenmaal niet ideaal en Tenach geeft toestemming om vlees te eten. In het Liberale jodendom zien we Tikoen Olam, het naderbij brengen van een ideale wereld, als Joodse plicht, maar er zijn allerlei manieren om dat te doen. Jodendom eist van ons niet dat wij de materiele wereld de rug toekeren en leven als heiligen. Er bewust van zijn dat het slachten van dieren bij de niet-ideale wereld hoortmaakt echter wel degelijk deel uit van onze erfenis. 

Nieuws

De Rabbijn legt uit: E-mails ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5779 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>

augustus

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31