Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

27 september 2021 | 21 Tishri 5782

Noach

Noach

Het Noach-verhaal is opmerkelijk lang en gedetailleerd. Omdat Tora natuurlijk niet zo maar wat vertelt, is er aanleiding voor allerlei commentaren die betekenis willen geven aan de vele details. In het boek “Me ha-Sjiloach” van Joseph Leiner vond ik een commentaar dat ingaat op de bouwwijze van de Ark.

In de Talmoed (Pesachim 113b) vinden we een tekst die zo te zien niets met Noach en de Ark te maken heeft: “Van drie soorten mensen (in het bijzonder) houdt de Heilige, geprezen is Hij : wie niet zijn kwaadheid toont, wie niet dronken wordt en wie niet staat op wat hem toekomt”.

Leiner koppelt deze uitspraak aan de bouw van de Ark. De Ark moest, volgens de tekst van Tora, gemaakt worden van “gofer” hout. Gofer is een woord dat verder niet voorkomt in Tenach en eigenlijk is het volkomen onduidelijk wat voor hout dit dan geweest moet zijn. Leiner verbindt het woord met “gafriet”, zwavel. Het materiaal verwijst dan naar iets bijtends, zoals kwaadheid. God wilde Noach leren dat het beter is kwaadheid op te sluiten en niet te tonen, zoals in de Ark die helemaal omsloten werd met gofer-hout.

God leerde Noach ook dat de houten Ark in verschillende vakken of kamers verdeeld moest zijn. Iemand die een huis heeft met heel veel kamers, zegt Leiner, moet goed bij zinnen blijven om toch vooral te kunnen onthouden wat waar is opgeborgen. Volgens Leiner is het duidelijk dat je daar toch vooral niet dronken bij moet zijn. De vele kamers zijn een verwijzing naar soberheid.

Het derde deel van de uitspraak uit de Talmoed gaat over het overwinnen van je eergevoel, je volledig verzoenen met je medemens. In Tora staat dat de Ark van buiten en binnen bekleed moest worden met pek. Het woord voor “pek” in Tora is “kofer”, dezelfde letters die de stam vormen van het woord “Kippoer”, zoals bij Jom Kippoer, Grote Verzoendag.

De Ark als geheel vertelt ons dus dat je nuchter moet blijven, je kwaadheid moet overwinnen en je verzoenen met je medemens, zelfs al sta je in je recht. Toegegeven, dit commentaar is niet altijd even makkelijk te volgen. De relatie tussen de Talmoed-tekst en de bouw van de Ark is wat gemaakt. Het is een mooie les die iedereen (inclusief deze schrijver) zich kan aantrekken.

Het waren natuurlijk geen makkelijke tijden voor Noach en een les om zich te beheersen was vast wel op zijn plaats. Het commentaar wordt eigenlijk pas aan het eind bijzonder, bij de afsluitende zinnen. Helaas, merkt Leiner op, vóór de vloed lukte het Noach wel om zich te beheersen. Maar na de vloed gaat het mis. Noach is volgens Tora de eerste die wijnstokken plant. Hij bedrinkt zich, voelt zich door zijn zoon Kena’an beschaamd gemaakt en laat zich zozeer door zijn kwaadheid meevoeren dat hij deze vervloekt, net nu het weer droog werd en het allemaal beter leek te gaan. Zo is de mens blijkbaar.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30