Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

26 september 2021 | 20 Tishri 5782

Pesach

Pesach

Over de “vier kinderen” is van alles te zeggen, maar vandaag wil ik het vooral hebben over de inleiding van die tekst. Er staat “Baroech ha-Makom, baroech Hoe, Baroech sjè-natan Tora le-amo Jisraël, baroech Hoe”. “Geprezen is “de Plaats”, geprezen is Hij, geprezen is Hij die de Tora aan zijn volk Jisraël gaf, geprezen is Hij”.

Als je wel eens bij een seder bent geweest, ken je de tekst over de “vier kinderen” (de vier zonen) vast wel. De Hagada zegt dat de Tora spreekt over vier soorten kinderen die ieder een eigen soort vraag stellen. De vragen die ze volgens de Hagada stellen zijn echter neutrale citaten uit de Tora. Het is de Hagada die de vragen “labelt”: de ene vraag wordt die van het kwade kind, de andere die van het goede of het eenvoudige kind. Daar waar de Tora alleen een antwoord geeft, spreekt de Hagada over het kind dat geen vragen weet te stellen. Maar waarom opent de tekst over de vier kinderen met deze zware introductie waarin wij God zo uitvoering in viervoud prijzen? Ik geef jullie de uitleg van Levy Jitschak van Berdichev en voeg er daar een paar woorden van mijzelf aan toe.

Wij leven in een cultuur waarin het stellen van vragen vanzelfsprekend is. Het is goed om eraan herinnerd te worden dat dit, helaas, geen universele waarde is. Mag je zomaar vragen stellen over God en traditie? Levy Jitschak gebruikt de Talmoed als uitgangspunt (Chagiga 11b) wanneer deze benadrukt dat het stellen van esoterische vragen in het openbaar niet gepast is. “De Eeuwige, Zijn Naam is geprezen is grenzeloos (Een Sof) en het is daarom onmogelijk voor iets dat geschapen is om kennis over Hem te verkrijgen”. Maar als je denkt dat dit een reden is om terughoudend te zijn, geeft Levy Jitschak juist een andere waarschuwing: “Wanneer je denkt dat het verboden is om na te streven om meer te weten te komen over de Eeuwige, dan heb je het fout. Het is juist noodzakelijk dat een mens datgene probeert te begrijpen wat zijn intellect hem toelaat”. De reden dat we God prijzen voordat we over de vier zonen spreken, is dat de tekst de waarde van het stellen van vragen benadrukt. Zonder vragen komen we niet naderbij tot God en Tora. De mogelijkheid om iets te begrijpen is een van God gekregen talent. Het is goed om dit talent te gebruiken.

Ik voeg daar iets van mijzelf aan toe. Zoals ik schreef, is het de Hagada die de woorden van de vier kinderen labelt als slecht of goed. De Tora geeft de woorden zonder dat onderscheid te maken. Misschien wil de Hagada met de inleiding waarin we vier keer worden opgeroepen de Eeuwige te prijzen ons erop wijzen dat we allemaal in dezelfde relatie met onze schepper staan. Wij prijzen de gever van Tora juist omdat wij, mensen, verschillen en daardoor in staat zijn verschillende vragen te stellen. Of wij de vragen aangenaam vinden of niet is niet ter zake, we hebben elkaar nodig. Luisteren naar de vraag die een ander stelt, brengt je juist verder in je eigen begrip. 

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30