Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2021 | 11 Tammuz 5781

pinchas en dynamische-halacha

pinchas en dynamische-halacha

Een manier om het debat tussen het orthodoxe en het progressieve Jodendom onder woorden te brengen is de vraag stellen of de Halacha constant is of in de tijd kan veranderen. Halacha is het geheel van regels dat een Joods leven vormgeeft. Het orthodoxe Jodendom gaat uit van de gedachte dat alle Halacha al begrepen is in de Tora die gegeven is aan het Joodse volk, door God, via de hand van Mosjé. Het is natuurlijk niet zo dat alle regels daar letterlijk gegeven zijn, de tijden veranderen nou eenmaal en nieuwe interpretaties van oude regels zijn steeds nodig. In orthodoxe zin zijn de antwoorden op de nieuwe vragen echter al vervat in de oude regels. Het is alleen nodig de regels te interpreteren. De regels vormen samen een logisch netwerk dat teruggaat op de Tora.

Het progressieve standpunt is dat de regels wel degelijk in alle tijden veranderd zijn, steeds naar aanleiding van de specifieke situatie. Er is geen echte logica tussen de verschillende regels. Nieuwe regels kregen vroeger (en krijgen nu) autoriteit door de persoon die ze voorstelt en de kwaliteit van de retorica (niet de logica) waarmee ze verbonden werden met bestaande regels of gewoonten.

In de sidra van deze week, Pinchas, komt een verhaal voor dat wij kunnen lezen als een onderbouwing van de fundamentele dynamica van de Halacha (Bemidbar [Numeri] 27). Tselofchad was een meneer die geen zonen had maar enkel dochters. Vooruitkijkend naar de situatie die zal ontstaan na de intocht in het land (we zijn nu nog in de woestijn), maken deze dochters Mosjé er op attent dat het toch wel vreemd is dat de familie Tselofchad zijn erfdeel in het land zou verliezen, alleen maar omdat er geen broers zijn. Mosjé weet het antwoord niet en legt de vraag voor aan God. God geeft zelf antwoord en legt uit dat de regels van het erfrecht zullen worden aangepast. Van nu af aan mogen dochters in deze situatie erven.

Zijn regels constant? Blijkbaar niet helemaal. Zelfs God past de regels aan als blijkt dat de oude niet passen bij nieuwe omstandigheden. De nieuwe regel wordt niet afgeleid uit een bestaande. De aanpassing is echter niet willekeurig. De Eeuwige benadrukt dat de dochters juist gesproken hebben. In de Midrasj-traditie worden ze met nadruk genoemd als Tsidkaniot, rechtvaardige vrouwen. Wat ze willen bereiken is niet hun eigen, kortdurende, gewin, maar continuïteit in de bewoning van het beloofde land door het volk.
Helaas hebben wij niet meer de mogelijkheid om ons tot God te wenden om een antwoord voor onze concrete vragen. Wij moeten het daarom doen met ons eigen inzicht in wat er nodig is om de oude woorden van de Eeuwige te verstaan in onze eigen dagen. Onze eigen integriteit en ons eerlijke inzicht in wat ons helpt om de toekomst te beërven moeten daarbij centraal staan.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30