Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

26 september 2021 | 20 Tishri 5782

Simchat Tora

Simchat Tora

Hoe zit dat nou met Soekot, Hosjanna Rabba, Simchat Tora en Sjemini Atzeret? Ik ga eerst uitleggen hoe het in Israel en bij ons zit met deze dagen. Daarna leg ik uit waarom Simchat Tora in de orthodoxe kalender een dag later is.

Volgens Tora zijn zowel Pesach als Soekot feesten die zeven dagen duren. De eerste en de laatste dag zijn “Jom Tov”, dagen van werkonthouding. De traditionele regels voor die dagen zijn vergelijkbaar, maar iets minder streng, met die voor een Sjabbat. De vijf tussendagen zijn “Chol ha-Mo’eed”, de gewone dagen van het feest. Die dagen horen bij het feest, op Pesach eet je ook op die dagen geen gezuurde dingen en op Soekot hoor je in een soeka te wonen of op zijn minst te eten. Je mag echter wel werken op deze dagen. Mensen die zeer traditioneel leven proberen op die dagen geen werk te doen dat je kunt uitstellen. Maar je mag wel gewoon je brood verdienen.

De laatste dag van Soekot wordt ook wel “Hosjana Rabba” genoemd. Op Rosj ha-Sjanna en Jom Kippoer wordt, volgens de traditie, het oordeel gevormd en verzegeld over de individuele mens. Maar pas gedurende Soekot wordt het oordeel geveld over de wereld, over de regen die zal vallen in het komende jaar. Wij zijn natuurlijk nog steeds afhankelijk van de natuur, meer dan wij ons vaak bewust willen zijn, maar in een semi-aride land als Israel, was men in Bijbelse tijden volledig afhankelijk van regenval. Een paar droge jaren betekenden hongersnood. Hosjanna Rabba is de laatste kans om bij God te pleiten voor een goede, natte winter. De gebruiken van Hosjanna Raba lijken daardoor een beetje op die van de Hoge Feestdagen.

Voor Soekot is er nog een extra “weetje”. Het feest duurt zeven dagen, maar de achtste dag is volgens Tora ook een feest. In Wajikra [Leviticus] 23 vinden we een opsomming van de feestdagen. Nadat de offers voor Soekot zijn benoemd, wordt ons verteld dat er een achtste dag is (Sjemini Atzeret), waarop ook een offer wordt gebracht.

Wat “Sjemini Atzeret” precies betekent, is onderwerp van debat. Meestal wordt het vertaald als “de samenkomst van de achtste dag”, maar “Atzeret” is ook verwant aan “atzor”, “stop”. Hoewel Sjemini Atzeret een eigen, apart feest is, heeft het sinds de val van de Tempel geen eigen gebruiken.

Simchat Tora, de dag waarop wij de Tora uitlezen en weer beginnen, komt in Tora niet voor. Het is waarschijnlijk in het eerste millenium ontstaan in de Babylonisch-Joodse wereld. We vieren het op de dag na Soekot. In onze traditie valt Sjemini Atzeret dus samen met Simchat Tora, op de achtste dag.

En nu gaan we het nog ingewikkelder maken. In oude tijden was het buiten Israel niet altijd duidelijk wanneer precies de feestdagen vielen. Zoals jullie weten, is het in het orthodoxe Jodendom in de diaspora gebruikelijk de feestdagen te verdubbelen. Soekot bestaat dan uit twee dagen “Jom Tov” aan het begin, vier dagen “chol-ha-mo’eed” en weer twee dagen “Jom Tov”, bij elkaar acht dagen. Maar Hosjanna Raba blijft de zevende dag en Sjemini Atzeret de achtste. Simchat Tora is dan op de volgende dag, zeg maar de negende. Voor ons is het dus zondagavond en maandag Sjemini Atzeret en Simchat Tora. In een orthodoxe sjoel vieren ze Simchat Tora een dag later.

Rasji geeft bij de tekst uit Wajikra een mooie uitleg van Sjemini Atzeret. Het is als een koning die een feest maakt voor zijn kinderen, een aantal dagen lang vieren ze feest. Maar wanneer de kinderen op het punt staan weg te gaan, zegt hij: “Stop, blijf nog een dagje langer”. Voor Rasji is Soekot niet een feest dat wij maken voor God, maar een feest dat God voor ons maakt. En op Simchat Tora houden we Hem nog even een dag langer gezelschap.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30