Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

16 september 2019 | 16 Elul 5779

Sjavoe'ot

Sjavoe'ot

Levy Jitschak van Berditchev begint zijn commentaar voor Sjavoe’ot met een opmerkelijke zin: 'Ik werd gevraagd door de staat Litouwen waarom het feest Sjavoe’ot "Atzeret” wordt genoemd.' Dit soort verwijzingen naar historische gebeurtenissen is zeldzaam in onze commentaarliteratuur. Gewoonlijk spreken commentaren over andere commentaren en over Tenach, de Hebreeuwse Bijbel. Tijdgebonden, historische gebeurtenissen komen zelden naar voren. De opmerking is ook een beetje mysterieus. Er zal zeker iets gebeurd zijn, maar wat precies blijft onduidelijk. Wie wordt hier bedoeld met “de staat Litouwen”? Wanneer en waarom werd die vraag gesteld? Las de Staat dan Talmoed? En wat deden ze met het antwoord?

In de Talmoed wordt Sjavoe’ot inderdaad “Atzeret” genoemd. Het woord “Atzeret” komt van de stam die “stoppen” betekent. Deze naam voor Sjavoe’ot komt in Tora niet voor. Er is wel een ander feest met bijna dezelfde naam. “Sjemini Atzeret” is de dag na Soekot. Waarom de Talmoed “Atzeret” gebruikt voor Sjavoe’ot is inderdaad een goede vraag.

Levy Jitschak geeft drie redenen voor de naam. Allerlei feesten, zegt hij, hebben belangrijke mitswot die tekenend zijn voor het feest, zoals matzes voor Pesach of de Soeka voor Soekot. Sjavoe’ot heeft eigenlijk geen speciale, verplichte mitswot, wel allerlei gebruiken (minhagim) zoals studie en het eten van melkkost. Maar de enige echte mitswa is het verbod om te werken op die dag. Vandaar, zegt Levy Jitschak, kun je de dag “Stoppen” noemen, stoppen met werken dus.

Op de tweede plaats, legt Levy Jitschak uit, beëindigt Sjavoe’ot, vijftig dagen na Pesach, de Omer-periode. Je kunt Sjavoe’ot dan ook zien als het feest dat je viert omdat je klaar bent met tellen van de dagen van de Omer. Daar zit wat in. Het woord “Sjavoe’ot” betekent “weken” en verwijst dus ook naar de periode van zeven weken vóór het feest. “Atzeret” betekent dan “stoppen met tellen” en maakt de Omer-periode juist belangrijker dan Sjavoe'ot.

De derde reden die Levy Jitschak geeft, is een verwijzing naar een midrasj. Het is, zegt de midrasj, als een koning die een groot feest gegeven heeft en aan het eind tegen zijn vrienden zegt: “blijf nog een dagje, dan vieren we nog een dag samen feest, voor ons alléén”. Sjavoe’ot als afterparty.

Wanneer je verschillende redenen vindt voor één gebruik is de werkelijkheid dat niemand precies weet wat de juiste achtergrond is. Het laatste argument is daarom zo gek nog niet. We zien de feesten vaak als losse gebeurtenissen, ieder met eigen verhalen en gebruiken. Het heeft ook wel zin om alle lentefeestdagen, van Poerim tot “Atzeret”, te zien als één geheel dat ritme geeft aan de tijd, van uitgelatenheid tot ingetogenheid. Net zo als de vastendag Tisja be-Av aan het eind van de zomer de opmaat is voor de Hoge Feestdagen die dan weer uitlopen in Soekot, Sjemini Atzeret en Simchat Tora.

Dat is vast wat Levy Jitschak wilde vertellen aan de staat Litouwen. Hopelijk hebben ze het begrepen.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Uit je dak gaan ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30