Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2021 | 11 Tammuz 5781

Sjelach Lecha

Sjelach Lecha

Het verhaal van de twaalf verspieders (Bemidbar [Numeri] 13 ev.), het centrale verhaal in onze sidra, loopt uit in de grootste catastrofe in het boek Bemidbar. Als straf voor de kwaadsprekerij over het land en het gebrek aan vertrouwen in de Eeuwige, wordt de tocht door de woestijn een hele generatie verlengd. Vrijwel iedereen van 20 jaar en ouder zal sterven tijdens de tocht.

Dit verhaal is, misschien samen met het verhaal over de Tuin van Eden, het grootste probleem voor ons idee over de almacht en alwetendheid van de Eeuwige. Als je het begin van hoofdstuk 13 leest, wordt je immers duidelijk gemaakt dat het de wil van God is de verspieders naar het land te sturen. Wist Hij dan niet hoe dat zou aflopen? Hoe kan God de mens straffen die deed wat hem is opgedragen, temeer daar de uitkomst al vaststond?

Veel van onze commentatoren merken op dat de woorden die gebruikt worden voor deze opdracht (Sjelach Lecha, “stuur zelf”), sterk lijken op andere opdrachten die God heeft gegeven. De meest voor de hand liggende is natuurlijk het roepen van Awraham (Lech Lecha, “ga zelf”, Beresjit [Genesis] 12:1) en dezelfde woorden bij de opdracht om Jitschak te offeren (Beresjit [Genesis] 22:1). Eerder al lezen we de woorden bij de opdracht aan Noach om een ark te maken (Asé Lecha, “maak zelf”, Beresjit [Genesis] 6:14). Ook wanneer Mosjé de opdracht krijgt om twee nieuwe stenen tafelen te maken ter vervanging van het stel dat hij stukgooide, lezen wij dezelfde constructie (Psal Lecha, “hak zelf uit”, Sjemot [Exodus] 34:1). Het zijn allemaal belangrijke “kantelpunten” in het verhaal van Tora. Abarbanel (15e eeuw, Portugal) komt in zijn commentaar op Tora een aantal keren terug op deze parallellen. Volgens hem benadrukt de constructie het persoonlijke, individuele element van de handeling. Awraham gaat alleen met zijn zoon op weg naar de berg, hij kiest er zelf voor dit te doen. Het is Mosjé die kiest welke mensen hij wegstuurt als verspieder. Hij had ook mensen kunnen nemen die steviger in hun schoenen stonden.

Plannen voor de toekomst hebben altijd een risico, er is nooit garantie op succes. Ik maak in de praktijk van mijn bestuurlijke werk wel mee dat goede plannen worden gesmoord door onderzoek. Een commissie hier, een rapport daar en iedereen is het enthousiasme en het visioen vergeten waarmee het traject werd ingegaan. Er zijn altijd beren op de weg, reuzen om te bestrijden en hemelhoge forten om in te nemen. Was het de fout van Mosjé dat hij een commissie van mannen bij elkaar zocht die belang hadden bij de status quo? In verschillende commentaren lees ik dat Mosjé had moeten begrijpen dat hij mensen had moeten sturen om de goede route te zoeken, niet om de mogelijkheden voor de aanval te evalueren.

In de commentaren op de sidra Lech Lecha lees je vaak dat “Lecha” een beleefdheidsvorm is en niet een harde opdracht. Je zou moeten vertalen als: “ga alsjeblieft”. Als dat zo is, dan is het hier ook zo: “stuur alsjeblieft”. Het gaat dan niet om een dwingende oproep, maar een verzoek tot samenwerking. Misschien is het wel zo dat wij, als wij debatteren over God’s almacht, alleen maar onze eigen onmacht belijden, onze behoefte om achter Zijn rug, Zijn opdrachten te schuilen in plaats dat wij de uitdaging aangaan en onze eigen toekomst vormgeven. 

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30