Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

27 november 2022 | 3 Kislev 5783

Sjemot

Sjemot

Stel, je bent Mosjé en je staat daar te kijken naar dat brandende braamstruikje dat maar niet wil doven. Waar denk je dan aan?

De sidra van deze week is de eerste van het boek Sjemot (Exodus) waarin, onder meer, het verhaal van de roeping van Mosjé wordt beschreven, het verhaal over het brandende braamstruikje.

Ik las een commentaar van Mordechai Leiner (Mee Hasjiloach). In de Kabbala, de Joodse mystiek, worden de verschillende eigenschappen van God ook gezien als eigenschappen van mensen. Het karakter of het leven van een persoon kan in het licht staan van één of meer midot, specifieke, Goddelijke/menselijke eigenschappen.Leiner begint met het citeren van een midrasj waarin Mosjé wordt beschreven als iemand waarvoor Emet, waarheid, de belangrijkste karaktereigenschap is.

Leiner maakt van daaruit een stap naar de gedachtewereld van Mosjé. Hij doet dat iets anders dan je misschien zou verwachten. Mosjé is opeens niet de grote man van de verlossing maar het streven naar waarheid maakt hem een rationele twijfelaar. Mosjé (zegt Leiner) denkt: “Waarom zijn kwaadwilligen zo succesvol? Hoe kan het zijn dat de Farao zo zijn gang kan gaan en het Joodse volk zo kan onderdrukken?”.

 

Waarheid is ingewikkeld. Wij zijn in de moderne Westerse wereld gewend binair te denken, in termen van goed en fout. Iets is waar of niet waar. We hebben geleerd over God te denken als de Al-Goede. Als dat zo is, hoe kan de Al-Goede dan toelaten dat kwaad succesvol is in Zijn (of Haar) wereld? Met deze eenvoudige vraag leidt waarheid tot cynisme. God is onbestaanbaar, althans niet de Al-Goede God waarover wij leerden.

In het denken van de Kabbala is geen enkele ongebalanceerde, ongetemperde eigenschap op zich goed. Voor Leiner is de Mosjé van de Waarheid een onvolledige, niet gebalanceerde persoon. Het braamstruikje dat niet uit gaat, is een les voor Mosjé, een les in Sawlanoet, geduld.

Het Hebreeuwse woord voor geduld heeft wat andere ondertonen dan het Nederlandse. Het heeft ook de betekenis van het uithouden van het lijden, de eigenschap om met lijden geconfronteerd te kunnen worden zonder er van weg te lopen. Het is, weet ik uit mijn werk als Geestelijk Verzorger, een belangrijke eigenschap voor diegene die een ander hoopt te kunnen helpen.

Het is ook een belangrijke eigenschap voor iemand die wil helpen het kwaad in de wereld te bestrijden.

Geduld is niet alleen uithouden, het draagt ook een beeld over de toekomst mee. Geduld gaat ook over hoop op een toekomstige oplossing of verbetering. Zonder die hoop is geduld alleen maar lijdzaamheid, het is niet voldoende.

“Fake News”, één van de plagen van onze tijd, is niet onwaarheid of halve waarheid. Het is onwaarheid die zich vermomd en zich voordoet als ongetemperde, rationele waarheid. Het is de cynische vijand van geduld en hoop.

Onze tijd kent veel, deels vervlochten, problemen. Om ze te kunnen overwinnen is het nodig om de waarheid, het lijden in de wereld te zien en uit te houden, je er niet van af te wenden. Maar het is ook nodig om hoop te hebben. Want zonder zicht op de waarheid en zonder hoop voor de toekomst komt niemand tot actie. Beide zijn nodig voor een goede toekomst. Dat is de betekenis van de uittocht.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30