Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2019 | 18 Sivan 5779

Soekot

Soekot

De vier soorten van de “Loelav”, de palmtak, mirte, wilg en etrog, worden samen een “agoeda achat” genoemd. De meesten van ons kennen het woord “agoeda” het beste op de manier waarop het in Israel wordt gebruikt, als een “unie” of "bond". Of misschien doet het je denken aan een naam met dezelfde stamletters “Egged”, dat (oorspronkelijk) een samenwerking was van zelfstandige buschauffeurs. In het geval van de “Loelav” gaat het om een eenheid die meer is dan de delen alleen. In de Joodse commentaar-literatuur kun je daarom allerlei uitleg vinden over wat de vier soorten samen symboliseren. De vier soorten mensen die samen het Joodse volk vormen is misschien wel de meest bekende: mensen die zich al-dan-niet aan de Joodse gebruiken houden en mensen die al-dan-niet kennis van de traditie hebben. Er zijn ook beschrijvingen waarin vier aspecten van God, de drie aartsvaders samen met Joseef of de vier aartsmoeders genoemd worden. Als je dat wilt, bedenk dan zelf welke “vier” voor jou, in het Jodenom of in je eigen leven, een eenheid vormen en benoem hoe de vier soorten ze kunnen symboliseren.

Ik kwam bij mijn voorbereidingen een commentaar in Mee Hasjiloach tegen, waarin de vier soorten worden vergeleken met vier van de “tien diepten” in Sefer Jetsira.

Sefer Jetsira (het boek van de schepping) is een bijzonder boek. Het is geschreven in een dichterlijk Hebreeuws dat doet denken aan de Misjna uit de 3e eeuw. Hoe oud het boek eigenlijk is, weet niemand precies. In ieder geval bestond het al aan het eind van het eerste millennium maar het is zeer waarschijnlijk veel ouder, het is een van de basisboeken van de Joodse mystiek. Een manier om het te typeren is te zeggen dat het de bouwstenen van de wereld beschrijft, door de ogen van de mysticus. Wie het wil lezen: er is een mooie uitgave met een vertaling en uitvoering kabbalistisch commentaar van Aryeh Kaplan.

In paragraaf 1:5 van Sefer Jetsira staat:
Tien diepten van nietsheid, hun maat zijn de tien die geen einde kennen.
Een diepte van begin, een diepte van einde,
een diepte van goed, een diepte van kwaad,
een diepte van boven, een diepte van beneden,
een diepte van oost, een diepte van west,
een diepte van noord, een diepte van zuid.
Maar één Meester, God, waarachtige Koning heerst over hen allen, vanuit Zijn heilige woonplaats, voor eeuwig en altijd
.

De “diepten” zijn hier paarsgewijs, steeds twee tegengestelde richtingen. In de lijst met “diepten” herkennen we natuurlijk de drie ruimtelijke, orthogonale assen, boven-onder, oost-west, noord-zuid. Er is ook een as die de lijn van de tijd aangeeft, van begin tot einde. Het zijn assen die wij kennen van school, uit het dagelijks leven en sinds Einstein mogen we ook spreken over het tijd-ruimte continuüm De laatste as is er een die behoort bij de meta-fysica, de as van goed en kwaad, de ethische as. Sefer Jetsira wil ons blijkbaar duidelijk maken dat de ethische eigenschap niet een “ad on” is, maar een inherent deel van de schepping. Alles in de wereld heeft die eigenschap en is daarom te plaatsen op de goed-kwaad as.

in Mee Hasjiloach, schrijft Leiner dat de "vier soorten" van de Loelav “goed, begin, einde en kwaad” symboliseren. De geur van de mirte doet ons denken aan onze woordeloze herinneringen van het begin van ons leven. De heel concrete palmtak wijst naar de toekomst, waarvan wij de geur niet kennen maar die wij wel kunnen detailleren. Het goede wordt gerepresenteerd door de etrog, de mooiste vrucht. Het kwade vindt zijn symbool in de wilgentak die geen geur of smaak heeft. En, zo zegt Leiner, in een volwaardig leven dat werkelijk een “eenheid” is, moeten alle vier aanwezig zijn, maar wel in balans. 

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Eldad en Medad profeteren in het kamp ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5779 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30