Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2021 | 11 Tammuz 5781

Stad en land...

Stad en land...

Honderd jaar geleden woonden nog slechts twee van de tien mensen in de stad. In de laatste decennia is de verhouding tussen stadsbewoners en mensen die op het land leven sterk veranderd. Volgens de WHO wonen nu meer dan de helft van de mensen in stedelijke centra. In 2050 verwacht men dat van iedere tien mensen er zeven in stedelijke gebieden wonen.

In Tora is, zoals te verwachten valt, het platteland de regel en de stad de uitzondering. Veel van de regels in Tora hebben op de eerste plaats betekenis in een landbouwmaatschappij. Bijzonder is echter dat de sidra van deze week, de gecombineerde sidrot Mattot en Masé, op een aantal plaatsen spreekt over steden. Uitzonderlijke steden, dat wel. Maar als je de drie soorten steden die worden genoemd samen neemt, geven ze ons toch wel een beeld van de beleving van de stad in de Tora.

In Bemidbar [Numeri] 32 wordt gesproken over de stammen Reoewen en Gad die veel kleinvee hadden. Zij willen aan de oostkant van de Jordaan blijven wonen omdat dit gebied geschikt is voor vee. De afspraak is echter dat de mannen van deze stammen wel meegaan met de andere stammen om te helpen met het veroveren van het Beloofde Land. Ze bouwen daarom steden voor hun vrouwen en kinderen zodat die veilig kunnen achterblijven. En kooien voor de schapen.
Wanneer het land verdeeld wordt onder de stammen, krijgen de Levieten geen erfdeel. Dat wordt op een aantal plaatsen in Tora genoemd en uitgelegd. Levieten hebben een speciale rol als priesters in de Tempel. Levieten moeten toch ergens wonen, verderop in onze sidra, in Bemidbar 35 wordt gezegd dat Levieten steden moeten krijgen. De grond daarvoor moet afgestaan worden door de andere stammen.

De laatste soort steden vinden we verderop in hetzelfde hoofdstuk, vanaf vers 10. God geeft opdracht om asiel-steden in te richten. Iemand die per ongeluk iemand gedood heeft, kan naar één van de zes steden vluchten en daar blijven tot hij of zij berecht is. Als blijkt dat het inderdaad geen opzet was, kan de persoon terugkeren naar deze steden en daar blijven wonen tot de Hoge Priester sterft, veilig voor de wraak van de familie van de gedode persoon.

Steden zijn uitzonderingen. Ze maken geen deel uit van het gebied van de twaalf stammen. Er gelden andere regels voor vererving en (lezen we elders) voor het Jowel-jaar. Tegelijkertijd zijn het ook plaatsen met een bijzonder karakter.

De steden in onze sidra zijn veilige plaatsen. Je kunt er je vrouwen en kinderen achterlaten. Ook de asiel steden zijn veilig, maar dan op een andere manier. Er zijn regels waardoor bloedwraak niet daar geldt. Zoals ook de Tempel in Jerusalem liggen tempels in Tora gewoonlijk bij steden. Steden in Tora zijn de plaats waar Levieten wonen die een speciale wijding hebben. De stad is een plaats waar God bereikt kan worden en waarin heiligheid mogelijk is.

De steden in Tora zijn plaatsen waar de dreiging buiten wordt gehouden. Het zijn ook plaatsen waarin je opgesloten zit. De steden voor de vrouwen en kinderen zijn als een schaapskooi. De persoon die iemand gedood heeft, moet in de stad blijven. Komt hij er buiten dan kan hij alsnog worden gedood. De steden van de Levieten zijn omzoomd door een tuinbouwgebied. Wij horen precies hoe groot die zoom moet zijn. De grens tussen stad en land wordt scherp getrokken.

Wat nu voor de hele mensheid geldt, gold al lange tijd voor ons. Joden zijn al meer dan een millennium in meerderheid stadsbewoners. Wij romantiseren graag het leven op het platteland en we dromen van de sereniteit van het dorps-bestaan maar onze ervaringswereld is die van de stad. Hopelijk voor ons allen een plaats waar wij ons veilig voelen en kunnen werken aan de heiligheid van ons bestaan. En waar wij ons niet te veel opgesloten voelen.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30