Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2021 | 11 Tammuz 5781

Tazria-Metsora

Tazria-Metsora

Een niet heel religieuze vriendin van ons melde mij een tijdje terug dat zij de Bijbel in vertaling aan het lezen was. Ze was een eind gekomen in de boeken van de Tora en was geschokt omdat ze zo weinig was tegengekomen dat haar spiritueel voorkwam. Je kunt je voorstellen dat mijn eerste reactie was om de tekst van de Tora te verdedigen. De realiteit is echter dat ik haar wel gelijk moet geven. Er staat heel veel in Tora dat in onze ogen ver weg staat van hetgeen we verwachten van een boek dat de grondslag vormt van onze religie. Of, om het anders te zeggen, de manier waarop wij denken over de relatie tussen mens en God is zoveel anders dan de gedachten daarover in de tijd dat de Tora tot stand kwam, dat wij niet goed in staat zijn de Eeuwige te herkennen in de woorden van Tora. Dat geldt niet voor alle teksten, maar, om iets te noemen waar ik altijd wat moeite mee heb, wel voor de namenlijsten die je veelvuldig tegenkomt, soms bladzijden lang. Waarom staan die daar eigenlijk? Het geldt ook wel voor de sidra van deze week. De centrale thema’s van Wajikra (Leviticus) zijn de offers in de Tempel en, misschien meer nog, reinheid en onreinheid. In het gedeelte dat wij deze week lezen (Tazria-Metsora) gaat het in het bijzonder over lijfelijke onreinheid. Dat ik niet de enige ben die problemen heeft met de tekst, blijkt al als je vertalingen ervan gaat bekijken. In Wajikra 12:2 staat volgens Dasberg: “Wanneer een vrouw bevallen moet en ze krijgt een jongen, dan is ze zeven dagen onrein”. Als je verschillende vertalingen vergelijkt, zie je hoe veel moeite de vertalers hebben met het on-spirituele van de tekst. De meest letterlijke vertaling die ik ben tegengekomen is die in de Naardense Bijbel: “Wanneer een vrouw zaad draagt en een mannelijk kind gebaard zal hebben, is ze zeven dagen besmet”. Wat doe je tegenwoordig met zo’n tekst?

Wij zijn natuurlijk niet de eersten om problemen te ervaren bij het lezen van teksten als deze. Onze Midrasj-literatuur en, misschien meer nog, de literatuur van de Kabbala lijken wel als doel te hebben om deze teksten nieuwe betekenis te geven. Tora wordt dan voor een groot deel niet letterlijk, maar allegorisch gelezen. In de mystieke traditie bevatten teksten als deze verborgen aanwijzingen voor de relatie tussen God en mens.

De zin die ik net naar voren heb gebracht is voor de Midrasj-literatuur een aanleiding om op te merken dat, wanneer in de Tora de naam van de moeder eerst wordt genoemd, er een jongen wordt geboren, als de naam van de vader eerst wordt genoemd, gaat het vaak om een meisje. Bijvoorbeeld (Beresjit [Genesis] 22:22): “Milka heeft Nachor, uw broer, zonen gebaard: Oez, zijn eerstgeborene, Boez, zijn broer, en Kemoe’el, de vader van Aram, Chesed, Hazo, Pildas, Jidlaf en Bethoe’el”. En in vers 23 “Bethoe’el verwekte Riwka”.

Het is een mooie observatie maar ik heb geen idee of deze regel inderdaad in heel Tora opgaat. Voor de Kabbalistische schrijvers is het weer een aanleiding voor een heel andere duiding. De relatie tussen God en mens wordt gezien in het licht van de relatie tussen man en vrouw. Zowel God als de mens kan initiatief nemen, voorop staan, om de ander te bereiken. In veel eigentijdse vertalingen, spreken we snel over “energiestromen”, in oudere teksten is men vaak wat minder preuts en abstract. Moet de mens afwachten tot de Eeuwige hem of haar bereikt? Of moeten wij als mensen, met onze vragen en gebeden, eerst in actie komen om God “op te wekken”. Is er verschil in het resultaat?

De discussie in de Kabbalistische literatuur doet mij denken aan het volgende. Soms zeggen mensen tegen mij “ik kom niet in sjoel, want ik geloof niet”. Ik weet niet precies wat ik moet met zo’n opmerking. Het lijkt wel alsof degene die het zegt, wel naar sjoel wil komen maar zit te wachten tot er van boven in hem of haar iets wordt opgewekt. Ik denk dat de Kabbala zou antwoorden: “Kom naar Sjoel, wek wat op in de Eeuwige, kijk wat er dan met jou gebeurd”. En dat allemaal naar aanleiding van een zeer on-spirituele tekst. 

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30