Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

01 oktober 2022 | 6 Tishri 5783

Toledot

Toledot

Het staat er wat plompverloren: ‘Dit zijn de nakomelingen van Jitschak, de zoon van Awraham; Awraham verwekte Jitschak.’ (Beresjit [Genesis] 25:19)

Het woord dat hier met “nakomelingen” wordt vertaald, is de naam van de sidra: “Toledot”. Het woord is verwant aan “jeled”, “kind”. Het komt vaker voor in Tora, gewoonlijk als inleiding van een geslachtenlijst. Zo’n saaie lijst met allemaal namen, soms meer dan een bladzijde lang, waarvan we ons wel afvragen waarom dat nou in de traditie meegenomen is. In dit geval is het eerder de korte botheid die een vraag opwerpt. Er is geen lijst van namen van nakomelingen. De twee kinderen van Jitschak worden niet eens genoemd. Alleen zijn vader, Awraham.

Voor Elimelech van Lizhensk (18e eeuw) is dit aanleiding om te beginnen met een symbolische uitleg. In de Kabbalistische traditie staat Awraham voor Gods barmhartigheid en trouw (chesed). Jitschak is verbonden met Gods (soms harde) oordeel (din). Omdat er in de Kabbala altijd symmetrie is tussen de boven- en benedenwereld, kun je dus ook spreken over onze eigen trouw en barmhartigheid in relatie met ons oordeel. Kun je dan zeggen dat het harde oordeel juist voortkomt uit trouw en barmhartigheid?

Elimelich neemt dit thema mee in zijn commentaar en bekijkt het van verschillende kanten. Zoals bijvoorbeeld dat rechtvaardige mensen in hun leven eerst beproevingen meemaken, voor er rust is. Voor de slechte mens is dat, naar zijn idee, juist andersom. Verderop spreekt hij over de realiteit dat wij soms gedwongen zijn iets te doen dat tegen ons idee van het goede ingaat, om grotere ellende te voorkomen. Uit het goede kan iets verkeerds voortkomen of iets dat wij als moeilijk, zwaar om te dragen, ervaren. Of andersom.

Het probleem is dat de geboden oplossingen niet altijd voldoen. De vraagstelling spreekt mij echter wel aan. Wij hopen natuurlijk dat “wie goed doet, goed ontmoet”, maar onze wereld is complexer. De relatie tussen onze beslissingen (vaak gedaan met de beste bedoelingen) en wat er uit voortkomt, is niet altijd zo simpel. Jodendom biedt een ethische leidraad waarlangs wij ons leven, zo goed of kwaad als dat gaat, proberen te leven.

Wij zijn niet zeker van de uitkomst.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: installatie Rabbijn Peter Luijendijk op 19 juni 2022 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: op Sjabbat 21 mei 2022 nam Albert afscheid als rabbijn van onze LJG Lees meer >>

oktober

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31