Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

27 september 2021 | 21 Tishri 5782

Troema

Troema

Na de sidra Jitro, waarin de Tien Uitspraken (de Tien Geboden) staan, en de sidra Misjpatim van vorige week die begint met wetten en regels en eindigt met een visioen van Gods woonplaats in de hemel, komen we nu aan bij Troema, bij de opdracht voor het bouwen van de Misjkan, de Tabernakel, het draagbare Tempeltje, Gods woonplaats tijdens de tocht door de woestijn. Ik pak er een detail uit.

De opdracht voor de bouw beschrijft de Tabernakel van binnen naar buiten. Het eerste voorwerp dat wordt genoemd, is de Aron, de kist waarin de Stenen Tafelen uiteindelijk zullen worden gelegd. De opdracht is om een rechthoekige, houten kist te maken. De kist moest niet heel groot worden, volgens de tekst uit Tora: 2,5 el bij 1,5 el. Nou kun je natuurlijk debatteren over de vraag hoe groot deze el dan wel was. Vaak vind je dat de el in de Bijbel iets in de orde van 50 cm geweest moet zijn. Dat maakt de Aron iets in de geest van een ruime meter bij 75 cm. De Aron moest van binnen en van buiten bekleed worden met bladgoud en er moest ook een gouden rand rondom worden gemaakt. Er moesten vier ringen van goud gemaakt worden om aan de zijkanten van de Aron te bevestigen. Voor de ringen werden draagstokken gemaakt, ook van hout, bekleed met goud, die door de ringen werden gestoken. “De draagbomen moeten in de ringen van de ark blijven, ze mogen er niet uitgetrokken worden” (Sjemot [Exodus] 25:15)

Over die draagstokken wil ik het deze week hebben. Want de vraag doet zich voor waarom er speciaal bij wordt gezegd dat ze niet uit de ringen getrokken mogen worden. Dat is vooral lastig, het betekent dat de Aron aanmerkelijk meer plaats ingenomen moet hebben in de Tabernakel dan zonder die stokken.

De Talmoed (Joma, 72A) heeft een opmerkelijke discussie. Rabbi Elazar vindt dat er een zware straf, stokslagen, moet zijn voor iemand die de stokken losmaakt van de Aron. Rabbi Acha ben Ja’akov is het daar niet mee eens. Volgens hem (nemen de verklaarders van de Talmoed aan) is het gewoon een deel van de opdracht om de Aron te maken. Je moet de beschrijving in de Tora meer zien als een uitleg, niet als een nieuwe opdracht op zichzelf.

De Talmoed volgt de gedachte van Rabbi Elazar. Ik kan mij dat ook wel voorstellen. De manier waarop Rabbi Acha hiernaar kijkt, kan leiden tot allerlei ingewikkelde discussies. Als er staat dat je niet mag stelen, is dat dan een uitleg van wat er eerder in de Tien Uitspraken staat, of een gebod op zichzelf? Van het een komt het ander en dat kan leiden tot een ernstige gezagscrisis. Dat kan niet de bedoeling zijn geweest van de Talmoed. Ik vind het echter wel een uitdagende gedachte. De meeste Joden in onze dagen ervaren de Mitswot, de opdrachten uit Tora, niet meer als ge- en verboden op zichzelf. Het is een persoonlijke keuze of je je eraan houdt of niet. Als we, in plaats van te spreken over 613 ge- en verboden, nu eens gaan praten over de 613 uitleggen bij “Gaat u uit uw land, uit uw familiekring en uit het huis van uw vader, naar het land dat Ik u wijzen zal (Beresjit [Genesis] 12:1)” of bij “Ik ben de Eeuwige, uw God, Die u uit het land Egypte, uit het slavenhuis, geleid heeft (Sjemot [Exodus] 20:2)” of misschien zelfs bij “In het begin van Gods schepping van de hemel en de aarde was de aarde ontzagwekkend leeg en er was duister over het aangezicht van de eindeloze leegte (Bereshit [Genesis] 1:1-2)”, wordt het dan meer acceptabel voor ons, in onze dagen?

De stokken van de Aron waren bedoeld om deze te kunnen meedragen tijdens de tocht door de woestijn en ook daarna, overal waar de Eeuwige het Joodse volk bracht. De Aron en de stokken zijn verloren gegaan, voor ons echter zijn de twee stokken aan het uiteinde van de Tora een herinnering hieraan. De Tora vertelt ons hoe God ons, mensen, ziet. Die Tora nemen wij mee op onze persoonlijke reis. 

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30