Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2021 | 11 Tammuz 5781

Waar ben je?

Waar ben je?

Tijdbeleving is niet neutraal. De Joodse kalender heeft zijn eigen gevoelswaarde-golfbeweging. De periode vóór Pesach is een tijd waarin de vrolijkheid toeneemt. Hoewel de periode waarin wij nu zitten in ons westerse denken vooral met vakantie wordt geassocieerd, is het in de Joodse kalender juist een periode van afnemende vrolijkheid als voorbereiding op de Hoge Feestdagen.

Tisha be-Av, de Negende Av, is de dag waarop traditioneel de val van de beide tempels wordt herdacht en, meer algemeen, al het leed dat het Joodse volk in de geschiedenis heeft getroffen. Het is (afhankelijk van de traditie) een hele of gedeeltelijke vastendag. In de dienst wordt uit Tenach het boek “Klaagliederen” gelezen. In het Hebreeuws heet dit boek, naar het eerste woord van de tekst, “Echa”. “Echa” is een vraag en tegelijkertijd een uitroep: “Ach, hoe”. Zion, Jeruzalem, wordt in het boek geschetst als een verlaten vrouw: “Ach, hoe eenzaam zit daar de stad die eens vol was van mensen...”.

De sidra van deze week, Dewarim, wordt altijd gelezen in de week vóór Tisja be-Av, de Negende Av. In veel commentaren wordt opgemerkt dat het woord “Echa” in deze sidra voor het eerst in Tenach voorkomt, in een uitroep van Mosjé: “Ach, hoe kan ik de last van dit volk dragen...”(Dewarim [Deuteronomium] 1:12).

Welke relatie hebben de twee uitroepen met elkaar? De beide zinnen delen niet alleen het woord “Echa”, maar ook de uitdrukking van eenzaamheid. Eenzaamheid kan verschillende vormen aannemen. In Klaagliederen gaat het zowel om het verlatenheid van de stad, het lege huis, maar ook ook om het gebrek aan steun van de passanten die getuige waren van de verwoesting. In Dewarim spreekt Mosjé, de leider van het volk, over de verantwoordelijkheid die hij niet kan delen en het gevoel van eenzaamheid dat dit bij hem oproept.

Is eenzaamheid de oorzaak van het leed dat het Joodse volk heeft getroffen? Of gaat het om de zwaarte van het lijden, dat niet alléén te dragen is door degene die het treft? Misschien wel om beiden. Historisch gezien zouden veel vervolgingen niet hebben plaatsgevonden als de omstanders niet passief waren gebleven. Wie verdrietig is, voelt zich vaak eenzaam. Het doorbreken van de eenzaamheid is nodig voor het beëindigen van het lijden.

En dat brengt ons bij het woord “ajeka” dat, in het Hebreeuws, met dezelfde letters wordt gespeld als “Echa”. “Ajeka” is wat God zegt wanneer Hij in de Tuin van Eden op zoek gaat naar de mens die zich heeft verstopt (Beresjit [Genesis] 3:9). “Ajeka”, “waar ben je?”. De fundamentele uitroep die de eenzaamheid van “Echa” kan doorbreken.

Nieuws

Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5780 Lees meer >>
De Rabbijn legt uit: Offer... Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30