Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

21 juni 2019 | 18 Sivan 5779

Wajakheel Pekoedee

Wajakheel Pekoedee

Deze week lezen we de gecombineerde sidrot Wajakheel en Pekoedee. Een groot deels van het boek Sjemot [Exodus] gaat over het bouwen van de Misjkan, het draagbare tempeltje in de woestijn. Deze twee laatste delen van dit boek zijn een soort crescendo. In hoog tempo wordt ons verteld wat er allemaal gemaakt is. Gedetailleerd wordt opgesomd hoeveel materiaal er is gebruikt.

Ik kan natuurlijk niet in jullie harten kijken, maar persoonlijk beleef ik deze hoofdstukken niet als de meest spirituele uit de Tora. In de wereld van de Kabbala gelden de Tempel en de Misjkan als symbolen van een hogere wereld of misschien wel als modellen van het universum. De ondoorgrondelijke details van de beschrijving van de Misjkan zijn dan mystieke verwijzingen naar de geheimen van de scheppingsdaad. Ze bevatten kennis van het diepste wezen van alle werelden. Ik laat aan jullie, mijn lezers, de keuze of je deze teksten wilt zien als gewoon ontoegankelijk of als diep mysterieus.

In de Joodse traditie is de Tora een gelaagd boek. Er is natuurlijk een primaire betekenis die al dan niet naar een historische werkelijkheid verwijst. Daarnaast kent de Tora ook andere lagen van betekenis. Het volk in de woestijn is bijvoorbeeld het prototype van de relatie van mens en God, de opstandigheid van de mens en tegelijkertijd Gods onverbrekelijke verbondenheid met de belofte voor een betere toekomst.

Terwijl veel verhalen in de Tora gaan over de opstandigheid van de mens, gaan juist de verhalen over de bouw van de Misjkan over de ideale relatie waarbij iedereen, in verbondenheid, werkt om God te dienen. Iedereen staat materiaal af voor de bouw, zoveel zelfs dat er gezegd moet worden dat men maar moet stoppen. Iedereen werkt naar eigen vermogen mee om de Misjkan te verwezenlijken, de ontmoetingsplaats van God en mens.

Ik schreef dat onze sidra voornamelijk gaat over de bouw van de Misjkan. Dat klopt, maar de sidra begint met iets anders, met een opdracht om de Sjabbat te houden. Veel commentatoren stellen zich de vraag wat juist hier de (herhaalde) oproep om de Sjabbat te houden doet. Waarom staat deze oproep midden in de tekst over de Misjkan? Voor Rasji betekent het dat je op Sjabbat niet bezig mag zijn met de bouw van de Misjkan. De heiligheid van de Sjabbat mag niet wijken voor de heiligheid van de Misjkan of Tempel.

Andere commentatoren leggen een ander verband. Voor Mordechai Josef Leinder (1801-1845), de schrijver van Mee Hasjiloach, bijvoorbeeld, schetst eerst een geïdealiseerd beeld van de bouw van de Misjkan. Hij ziet in de tekst dat iedereen, geïnspireerd, zijn of haar werk aanlevert voor de bouw. Op het moment dat het geheel in elkaar gezet moet worden en de doeken en palen gebruikt gaan worden, blijkt alles perfect te passen. Er was niemand die een ander voorgeschreven had wat er moest gebeuren. Iedereen dacht zelf te hebben besloten hoe het werk moest worden uitgevoerd. Het was de Goddelijke inspiratie die er voor zorgde dat iedereen dezelfde beslissingen had genomen. Voor Leiner is dat een beeld van de ideale Sjabbat, misschien wel van de ideale wereld, waarin iedereen in vrijheid kiest om een precies passende bijdrage aan het geheel te leveren. Werkelijk een paradijselijk beeld.

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Eldad en Medad profeteren in het kamp ... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Poerim 5779 Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>

juni

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30