Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam.

06 december 2019 | 8 Kislev 5780

Walisjlach

Walisjlach

Het is een van de meest bekende verhalen van Tora, Ja’akov’s gevecht in het donker met een “man”. Het is typisch zo’n verhaal waar je allerlei beelden bij hebt, maar dat in de oorspronkelijke versie heel kort is. Ja’akov is bang dat Esav hem iets zal aandoen. Hij verdeelt de mensen en dieren die met hem reizen in verschillende groepen en brengt ze in de nacht naar de ander kant van de rivier de Jabok.

Maar Ja'akov bleef alleen achter, en een man worstelde met hem, totdat de dageraad aanbrak. En toen de man zag dat hij hem niet kon overwinnen, raakte hij zijn heupgewricht aan, zodat het heupgewricht van Ja'akov ontwricht raakte toen hij met hem worstelde. En hij zei: Laat mij gaan, want de dageraad is aangebroken. Maar hij zei: Ik zal U niet laten gaan, tenzij U mij zegent. En hij zei tegen hem: Wat is uw naam? En hij antwoordde: Ja’akov. Toen zei hij: Uw naam zal voortaan niet meer Ja’akov luiden, maar Jisra’el, want u hebt met God en met mensen gestreden, en hebt overwonnen. Ja'akov vroeg daarop: Vertel mij toch uw Naam. En hij zei: Waarom vraagt u naar mijn naam? En hij zegende hem daar.(Beresjit [Genesis] 32:24-29)

Wie is die mysterieuze man waarmee Ja’akov worstelde? De tekst is, ongetwijfeld met opzet, onduidelijk. Er is eigenlijk wel een suggestie van iets goddelijks in deze man zonder naam die niet te overwinnen is. In het Jodendom blijft God echter altijd transcendent, zeg maar “anders”, niet lijfelijk. De commentaren blijven daarom allemaal weg bij de gedachte dat het wel eens God zelf zou kunnen zijn. Voor veel oudere commentaren is de “man” de engel van Esav of die van het volk dat uit Esav voortkwam, Edom. Edom staat in de midrasj-literatuur voor het kwaad bij uitstek. De strijd wordt daarmee een strijd tussen de grote en primaire krachten in de schepping. De strijd tussen de aartsvader en de engel van Edom is de strijd tussen goed en kwaad.

Je kunt de tekst ook lezen als een innerlijke strijd. Niet de grote krachten in de wereld vechten met elkaar, maar het geweten en de integriteit van de individuele mens leiden tot innerlijke tegenstrijdigheden. Rabbi Shmu'el Ben Me'ir (een kleinzoon van Rasji) schrijft bijvoorbeeld dat Ja’akov alleen achterbleef omdat hij wilde vluchten. De engel waarmee hij streed, maakte hem dat onmogelijk. De strijd gaat hierbij om vertrouwen en verantwoordelijkheid. Vertrouw je op de belofte van God? Zet je iedereen aan de ene kant van de rivier en ga je zelf naar de andere? Los je daar problemen mee op?

Tot slot nog een middeleeuwse commentator die de oplossing zoekt in het kleine en intieme. Voor David Kimchi, een 12e eeuwse commentator, is de nacht centraal. De “man” waarmee Ja’akov strijd in het holst van de nacht zijn benauwde gedachten, want die, zegt Kimchi, komen ’s nachts.

Nieuws

De Rabbijn legt uit: Plaats... Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: 50-jarig Jubileum LJG Lees meer >>
Fotoalbum toegevoegd: Dagtocht Rotterdam op 25 augustus 2019 Lees meer >>

december

  • <  
  •   >
z m d w d v z
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31